ช่างซ่อมบำรุง ดูแลให้เครื่องจักรทุกเครื่องในโรงงานพร้อมใช้งาน ช่างเทคนิค CNC ควบคุมและตั้งเครื่อง CNC เพื่อผลิตชิ้นงานโลหะตามแบบ ส่วนช่างเทคนิค Automation ดูแลระบบอัตโนมัติ เช่น PLC เซนเซอร์ และหุ่นยนต์ในสายการผลิต
สำหรับโรงงานอิเล็กทรอนิกส์ ตำแหน่งที่ควรจ้างก่อนขึ้นอยู่กับว่าไลน์ผลิตพึ่งระบบอัตโนมัติมากแค่ไหน โรงงานที่มีไลน์อัตโนมัติจำนวนมากมักต้องการช่าง Automation ก่อน ส่วนโรงงานที่เครื่องจักรหยุดบ่อยควรเริ่มจากช่างซ่อมบำรุง และช่าง CNC จำเป็นเมื่อโรงงานผลิตชิ้นส่วนโลหะ จิ๊ก หรือแม่พิมพ์เอง
ข้อมูลหน้าที่และคุณสมบัติในบทความนี้ สรุปจากประกาศรับสมัครงานจริงบน JobThai และ JobsDB ช่วงปี 2568–2569
ตารางเปรียบเทียบ 3 ตำแหน่ง
ประเด็น | ช่างซ่อมบำรุง | ช่างเทคนิค CNC | ช่างเทคนิค Automation |
หน้าที่หลัก | ป้องกันและแก้ไขเครื่องจักรเสีย | ตั้งเครื่องและผลิตชิ้นงานด้วยเครื่อง CNC | ดูแล ติดตั้ง และแก้ปัญหาระบบอัตโนมัติ |
งานที่ทำทุกวัน | PM ตามแผน, ซ่อมเมื่อเครื่อง Breakdown | Set Up เครื่อง, โหลดโปรแกรม, ตรวจชิ้นงาน | Troubleshoot ไลน์, ปรับตั้ง Sensor/Servo/PLC |
ทักษะที่ประกาศมักระบุ | ไฟฟ้า, เครื่องกล, ระบบลม, ไฮดรอลิก, อ่านแบบ | G-Code/M-Code, อ่าน Drawing, เครื่องมือวัด, CAM | เขียนโปรแกรม PLC, อ่าน Wiring Diagram, Servo, HMI |
วุฒิที่ประกาศมักระบุ | ปวช.–ปวส. ช่างกล ช่างไฟฟ้า | ปวส.–ป.ตรี เครื่องกล | ปวส. ขึ้นไป ไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์ เมคคาทรอนิกส์ |
วัดผลงานจากอะไร | Downtime ของเครื่องจักร | ความแม่นยำของชิ้นงานและการส่งตรงเวลา | ความเสถียรของไลน์อัตโนมัติ |
ความยากในการหาคน | ปานกลาง | สูง (ต้องตรงยี่ห้อเครื่อง) | สูงที่สุด |
ช่างซ่อมบำรุงคืออะไร ทำอะไรในโรงงาน
ช่างซ่อมบำรุงคือคนที่ทำให้เครื่องจักรไม่หยุด งานแบ่งเป็น 2 แบบ คือซ่อมบำรุงเชิงป้องกัน (Preventive Maintenance หรือ PM) ตามรอบเวลา และซ่อมเมื่อเครื่องเสีย (Corrective Maintenance หรือ CM) ให้เครื่องกลับมาใช้งานได้
ในโรงงานอิเล็กทรอนิกส์ ช่างซ่อมบำรุงมักต้องรู้ทั้งไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ด้วย ตัวอย่างจากประกาศจริง ระบุงานอย่างการตรวจเช็กและซ่อมบอร์ดวงจรอิเล็กทรอนิกส์เบื้องต้น ใช้ Multimeter และ Clamp Meter และตรวจระบบควบคุมอย่าง Inverter, Sensor, Relay และ PLC เบื้องต้น
ช่างซ่อมบำรุงต่างจากช่างเทคนิคทั่วไปอย่างไร: ในหลายโรงงาน สองคำนี้ใช้แทนกันได้ บางประกาศรวมไว้ในตำแหน่งเดียวกัน เช่นประกาศที่ใช้ชื่อตำแหน่งว่า “ช่างซ่อมบำรุง/ช่างเทคนิค” โรงงานจึงควรเขียน JD ให้ชัดว่าต้องการคนดูแลเครื่องจักรทั้งโรงงาน หรือคนที่เชี่ยวชาญเครื่องเฉพาะประเภท
ช่างเทคนิค CNC คืออะไร: งาน CNC มีกี่ระดับ
งาน CNC คืองานควบคุมเครื่องจักรที่สั่งการด้วยโปรแกรมเพื่อกลึง กัด หรือขึ้นรูปชิ้นงาน ในประกาศรับสมัครจริง ช่าง CNC แบ่งเป็นระดับตามความลึกของงาน
ระดับ | ทำอะไร | ตัวอย่างจากประกาศ |
ช่างควบคุมเครื่อง (Operator) | ตั้งค่าเครื่อง โหลดโปรแกรม และเดินเครื่อง | ตั้งค่าเครื่องมือ จับยึดชิ้นงาน และนำ G-code เข้าระบบควบคุม |
ช่างตั้งเครื่อง (Setter / Technician) | Set Up เครื่องตามใบสั่งผลิต และคุมคุณภาพระหว่างผลิต | ปรับเครื่องเพื่อขึ้นรูปชิ้นงานตามใบสั่งผลิต และตรวจคุณภาพชิ้นงานระหว่างผลิต |
ช่างเขียนโปรแกรม (Programmer) | เขียนโปรแกรมสำหรับชิ้นส่วนใหม่และปรับปรุงการผลิต | เขียนโปรแกรมด้วยโปรแกรมสำเร็จรูปและที่หน้าเครื่อง บางตำแหน่งต้องการประสบการณ์อย่างน้อย 5 ปี |
ทำไมช่าง CNC หายาก: ทักษะต้องตรงกับยี่ห้อระบบควบคุมของเครื่อง หลายประกาศระบุชัดว่าต้องรู้จัก G-Code ของ Fanuc, Mitsubishi, Mazatrol หรือ Heidenhain ช่างที่ชำนาญยี่ห้อหนึ่งอาจต้องใช้เวลาปรับตัวเมื่อย้ายไปอีกยี่ห้อ
โรงงานอิเล็กทรอนิกส์ต้องมีช่าง CNC ไหม: ไม่ทุกโรงงาน ส่วนใหญ่ต้องการเมื่อผลิตชิ้นส่วนโลหะ จิ๊ก ฟิกซ์เจอร์ หรือแม่พิมพ์ใช้เอง ถ้าซื้อชิ้นส่วนเหล่านี้จากภายนอก ช่าง CNC อาจยังไม่ใช่ตำแหน่งแรกที่ต้องจ้าง
ช่างเทคนิค Automation คืออะไร ทำไมโรงงานอิเล็กทรอนิกส์ต้องการมาก
ช่างเทคนิค Automation ดูแลระบบที่ทำให้ไลน์ผลิตเดินได้เอง ตัวอย่างประกาศจากโรงงานในนิคมอุตสาหกรรมนวนคร ระบุหน้าที่ดูแลและซ่อมบำรุงระบบ Automation วิเคราะห์ปัญหาเพื่อลด Downtime และติดตั้งปรับตั้งอุปกรณ์อย่าง Sensor, Servo Motor, Inverter, PLC และ AOI ซึ่ง AOI (เครื่องตรวจสอบด้วยภาพอัตโนมัติ) เป็นอุปกรณ์ที่พบมากในไลน์อิเล็กทรอนิกส์
คุณสมบัติที่ประกาศมักขอคือ วุฒิ ปวส. ขึ้นไปสาขาไฟฟ้า เมคคาทรอนิกส์ Automation หรืออิเล็กทรอนิกส์ และมีประสบการณ์ด้าน Automation หรือซ่อมบำรุงในโรงงาน
ถ้าโรงงานมีหุ่นยนต์: งานจะลึกขึ้นอีกระดับ เช่น เขียนโปรแกรมหุ่นยนต์อุตสาหกรรมยี่ห้อ Yaskawa, Fanuc, ABB หรือ Nachi สอนตำแหน่งการเคลื่อนที่ให้หุ่นยนต์สำหรับงานใหม่ และออกแบบลอจิกการหยิบจับและประกอบให้สัมพันธ์กับ Cycle Time ตำแหน่งระดับนี้หลายแห่งขอวุฒิปริญญาตรี
ทำไมหายากที่สุด: ทั้งตลาดกำลังต้องการทักษะนี้พร้อมกัน แนวโน้มด้าน Automation และ Robotics ทำให้ตำแหน่งที่มีทักษะเฉพาะทางยิ่งขาดแคลน และภาครัฐเองก็มอบหมายให้กรมพัฒนาฝีมือแรงงานเร่งพัฒนาแรงงานที่ทำงานร่วมกับเทคโนโลยีขั้นสูงในพื้นที่ EEC
ตัวอย่างช่วงเงินเดือนจากประกาศจริง
ตำแหน่ง | ตัวอย่างจากประกาศ |
ช่างซ่อมบำรุง (PM) | 15,000–18,000 บาท |
ช่าง CNC / EDM | 13,000–15,000 บาท |
ช่างเทคนิค CNC Machining Center (ประสบการณ์ 5 ปีขึ้นไป) | 25,000–30,000 บาท |
CNC Programmer (ชลบุรี) | 30,000–45,000 บาท |
Automation Engineer (หุ่นยนต์ + PLC) | 22,000–30,000 บาท |
เป็นตัวอย่างจากประกาศรายตำแหน่ง ไม่ใช่ค่าเฉลี่ยตลาด เงินเดือนจริงต่างกันตามประสบการณ์ พื้นที่ และยี่ห้อเครื่องที่ใช้ หลายประกาศระบุว่าตามโครงสร้างบริษัทหรือตามตกลง
โรงงานอิเล็กทรอนิกส์ควรจ้างตำแหน่งไหนก่อน
สถานการณ์ของโรงงาน | ควรจ้างก่อน | เหตุผล |
เครื่องจักรหยุดบ่อย ซ่อมไม่ทัน | ช่างซ่อมบำรุง | ลด Downtime ได้เร็วที่สุด |
ไลน์มี SMT, AOI หรือ Conveyor อัตโนมัติจำนวนมาก | ช่างเทคนิค Automation | ปัญหาส่วนใหญ่อยู่ที่ระบบควบคุม ไม่ใช่ตัวเครื่อง |
กำลังติดตั้งหุ่นยนต์หรือไลน์ใหม่ | ช่าง Automation ระดับหุ่นยนต์ | ต้องมีคนตั้งค่าและสอนหุ่นยนต์ตั้งแต่วันแรก |
ผลิตจิ๊ก ฟิกซ์เจอร์ หรือชิ้นส่วนโลหะเอง | ช่างเทคนิค CNC | ลดการพึ่งผู้ผลิตภายนอกและเวลารอชิ้นส่วน |
โรงงานใหม่ เพิ่งเริ่มเดินไลน์ | ช่างซ่อมบำรุงที่มีพื้นฐาน PLC | ครอบคลุมได้กว้างที่สุดในช่วงแรก |
กติกาตัดสินง่ายๆ: ดูว่าเวลาไลน์หยุด สาเหตุส่วนใหญ่มาจากอะไร ถ้าเป็นกลไกและไฟฟ้า → ช่างซ่อมบำรุง ถ้าเป็นโปรแกรมและระบบควบคุม → ช่าง Automation
5 คำถามที่ควรถามตอนสัมภาษณ์ช่างเทคนิค
- เคยใช้เครื่องหรือระบบยี่ห้ออะไร (เทียบกับยี่ห้อที่โรงงานใช้)
- เล่าเหตุการณ์ที่แก้ปัญหาไลน์หยุดได้สำเร็จ ใช้เวลาเท่าไหร่ และหาสาเหตุอย่างไร
- อ่านแบบหรือ Wiring Diagram ให้ดูตรงหน้า (ทดสอบจริง ไม่ใช่ถามปากเปล่า)
- เคยทำ PM ตามแผนไหม และบันทึกผลอย่างไร
- ทำงานเป็นกะได้ไหม (เกือบทุกประกาศระบุเรื่องนี้)
หาช่างเทคนิคเองหรือใช้บริษัทสรรหา
| หาเอง | ใช้บริษัทสรรหา |
ค่าใช้จ่าย | ค่าประกาศรับสมัคร + เวลาของทีม | ค่าบริการสรรหา |
เข้าถึงผู้สมัคร | เฉพาะคนที่กำลังหางานอยู่ | รวมถึงคนที่ยังทำงานอยู่แต่พร้อมย้าย |
คัดกรองทักษะเฉพาะ | ทีม HR ต้องรู้เรื่องเทคนิคเอง | มีทีมที่คัดกรองตำแหน่งเทคนิคประจำ |
เหมาะกับ | ช่างซ่อมบำรุงทั่วไป | ช่าง CNC และ Automation ที่หายาก |
Thitaram ช่วยโรงงานอิเล็กทรอนิกส์อย่างไร
Recruitment Service ของ Thitaram Group สรรหาช่างเทคนิคสาย CNC, Automation และ Robotic ให้โรงงาน โดยคัดกรองตามยี่ห้อเครื่องและระบบที่โรงงานใช้จริง
ส่วนงานในไลน์ผลิตที่ไม่ต้องใช้ทักษะเฉพาะ เช่น ประกอบ ตรวจสอบ และแพ็กกิ้ง ใช้บริการ Manpower Outsource สำหรับอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ได้ เพื่อให้ช่างเทคนิคที่จ้างมาได้โฟกัสกับเครื่องจักรเต็มที่
ช่างซ่อมบำรุงดูแลเครื่องจักรทั้งโรงงานด้วยงาน PM และงานซ่อมเมื่อเครื่องเสีย ส่วนช่างเทคนิคมักเชี่ยวชาญเครื่องหรือระบบเฉพาะ เช่น CNC หรือ Automation ในบางโรงงานสองคำนี้ใช้แทนกันได้
คนที่ดูแลและควบคุมเครื่องจักรหรือระบบเทคนิคในโรงงาน ประกาศส่วนใหญ่ขอวุฒิ ปวช. ถึง ปวส. สาขาช่างกล ไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์ หรือเมคคาทรอนิกส์
งานควบคุมเครื่องจักรที่สั่งการด้วยโปรแกรมเพื่อกลึง กัด หรือขึ้นรูปชิ้นงาน แบ่งเป็นระดับ Operator, Setter และ Programmer
ทักษะที่ประกาศมักขอคือ เขียนโปรแกรม PLC อ่าน Wiring Diagram และดูแลอุปกรณ์อย่าง Sensor, Servo Motor และ Inverter ถ้าโรงงานมีหุ่นยนต์ ต้องเขียนโปรแกรมหุ่นยนต์ได้ด้วย
ขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ไลน์หยุดบ่อยที่สุด ถ้าเป็นกลไกและไฟฟ้าให้เริ่มจากช่างซ่อมบำรุง ถ้าเป็นระบบควบคุมและโปรแกรมให้เริ่มจากช่าง Automation
