ในโลกการทำงานยุคใหม่ที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว การพึ่งพาผู้นำหรือหัวหน้างานเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพออีกต่อไป เพราะสิ่งที่องค์กรต้องการมากขึ้นคือ “คนที่สามารถนำตัวเองได้” หรือที่เรียกว่า Self-Leadership ซึ่งเป็นทักษะที่จำเป็นสำหรับคนทำงานยุคใหม่ทุกคน ซึ่งหากใครที่กำลังมองหาการพัฒนาตนเองเพื่อหน้าที่การงานที่ก้าวหน้าขึ้น การทำความเข้าใจใน Self-Leadership จะช่วยเปิดประตูไปสู่โอกาสที่ยิ่งใหญ่ทั้งในงานและชีวิตส่วนตัว
Self-Leadership คืออะไร?
Self-Leadership คือ ความสามารถในการกำหนดเป้าหมาย ควบคุมพฤติกรรม และสร้างแรงจูงใจให้ตัวเอง เพื่อบรรลุเป้าหมายในงานและชีวิตส่วนตัว โดยไม่ต้องพึ่งพาการกำกับดูแลจากผู้อื่นอยู่ตลอดเวลา ซึ่งเกิดจากความเข้าใจในตัวเองด้วยว่าเราเป็นใคร ต้องการอะไร ตนเองทำอะไรได้บ้าง และมีความสามารถในการควบคุมอารมณ์และพฤติกรรมของตัวเองในแบบที่จะนำไปสู่ความสำเร็จได้อย่างไร
ทำไม Self-Leadership ถึงสำคัญในยุคนี้?
- รูปแบบการทำงานเปลี่ยนไปที่เข้าสู่ยุค Remote/Hybrid ทำให้คนทำงานต้องมีวินัยและการจัดการตัวเองที่ดี
- องค์กรต้องการคนที่พึ่งพาได้เพราะการมี Self-Leadership ทำให้คุณสามารถสร้างความไว้วางใจและเป็นคนที่ “ไว้ใจให้ลงมือทำ” ได้จริง
- การเติบโตอย่างรวดเร็วในสายงานทำให้ผู้ที่มีทักษะนี้มักได้รับโอกาสในการเลื่อนตำแหน่ง เพราะแสดงถึงความพร้อมในการเป็นผู้นำ
องค์ประกอบสำคัญของ Self-Leadership
- Self-Awareness (การรู้จักตัวเอง) ด้วยการเข้าใจจุดแข็ง จุดอ่อน และเป้าหมายของตนเองอย่างชัดเจน
- Self-Motivation (การสร้างแรงจูงใจให้ตัวเอง) ไม่ต้องรอให้ใครมาคอยผลักดัน เพราะสามารถสร้างพลังในการทำงานได้ด้วยตัวเอง
- Self-Regulation (การควบคุมตนเอง) รู้จักจัดการเวลา ความเครียด และอารมณ์ เพื่อให้การทำงานมีประสิทธิภาพ
- Goal Setting (การตั้งเป้าหมาย) สามารถวางแผนและกำหนดเป้าหมายที่เป็นรูปธรรม พร้อมวัดผลได้
- Personal Responsibility (ความรับผิดชอบต่อตนเอง) มีความรับผิดชอบต่อผลลัพธ์โดยไม่โทษผู้อื่น และพร้อมพัฒนาเสมอ
- วิธีฝึกฝน Self-Leadership โดยการตั้งเป้าหมายเล็กๆ และทำให้สำเร็จต่อเนื่อง
- เขียน Reflection รายวันหรือรายสัปดาห์ โดยใช้เทคนิค Time-blocking หรือ Pomodoro
- พัฒนาความคิดแบบ Growth Mindset และหมั่น Feedback กับตัวเองและคนรอบข้างอยู่เสมอ
5 วิธีในการพัฒนาทักษะความเป็นผู้นำของตัวเอง (Self-Leadership)
การพัฒนาทักษะ Self-Leadership ไม่ได้เกิดขึ้นเพียงชั่วข้ามคืน แต่สามารถสร้างขึ้นได้ผ่านการฝึกฝนและวินัยอย่างต่อเนื่อง ซึ่งสามารถทำตามได้ง่ายๆ ด้วย 5 วิธีต่อไปนี้
1. ตั้งเป้าหมายชีวิตและงานอย่างชัดเจน
เมื่อคุณรู้ว่าคุณต้องการอะไร จะทำให้คุณมีทิศทางในการใช้พลังงานและเวลาของตัวเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ
2. ฝึกการตัดสินใจด้วยตนเอง
คนที่มี Self-Leadership ต้องกล้าตัดสินใจและรับผิดชอบต่อผลลัพธ์ ฝึกเริ่มจากเรื่องเล็ก ๆ เช่น การจัดลำดับความสำคัญในแต่ละวัน หรือการเลือกรับมือกับปัญหาเฉพาะหน้า โดยไม่รอให้คนอื่นมากำหนดทิศทางให้เสมอ
3. พัฒนาวินัยในตนเอง (Self-Discipline)
การมีระเบียบวินัยจะช่วยให้คุณสามารถทำงานได้อย่างต่อเนื่องแม้ในวันที่รู้สึกหมดแรง เริ่มจากการตื่นนอนให้ตรงเวลา ทำ To-do list และลงมือทำตามแผนให้ได้ในแต่ละวัน
4. เรียนรู้จาก Feedback และ Reflection
หมั่นรับฟังความคิดเห็นจากผู้อื่น และหันกลับมาทบทวนตัวเองอย่างสม่ำเสมอ ลองตั้งคำถามกับตัวเองทุกสัปดาห์ เช่น “สิ่งที่ทำได้ดีคืออะไร?” “มีอะไรที่ต้องปรับปรุง?” เพื่อให้การเติบโตของคุณมีทิศทางที่ชัดเจน
5. พัฒนาทักษะการสื่อสาร
การเป็นผู้นำที่ดีต้องรู้จักการสื่อสารอย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งการพูด ฟัง และเขียน ฝึกนำเสนอไอเดีย การโน้มน้าวใจ และการฟังอย่างเข้าใจ เพื่อเสริมสร้างความน่าเชื่อถือSelf-Leadership ไม่ใช่แค่ทักษะเสริม แต่คือ ทักษะหลัก ที่ช่วยให้คุณทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมรับมือกับความท้าทายในยุคที่ไม่มีคำว่า “งานแบบเดิมๆ” อีกต่อไป หากคุณฝึกฝนอย่างต่อเนื่อง คุณจะกลายเป็นคนทำงานที่โดดเด่น และสามารถก้าวสู่บทบาทผู้นำได้ในอนาคตอย่างแน่นอน
Self-Leadership ไม่ใช่แค่ทักษะเสริม แต่คือ ทักษะหลัก ที่ช่วยให้คุณทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมรับมือกับความท้าทายในยุคที่ไม่มีคำว่า “งานแบบเดิมๆ” อีกต่อไป หากคุณฝึกฝนอย่างต่อเนื่อง คุณจะกลายเป็นคนทำงานที่โดดเด่น และสามารถก้าวสู่บทบาทผู้นำได้ในอนาคตอย่างแน่นอน